TrueNAS — Snapshot, replication và backup

Doc Type

Deployment

Technology

truenas

Status

Active

Version

25.10.6

Tags

truenasBackupreplication

RPO/RTO, snapshot, replication, retention và kiểm thử backup. Đọc theo thứ tự các chương hoặc chọn mục cần tra cứu trong mục lục.

Điều kiện và chính sách bảo vệ dữ liệu

Thiết lập local replication từ tank/replication-lab6 sang backup/replication-lab6, kiểm tra full replication, incremental replication, retention và khả năng tiếp tục đồng bộ sau restore.

Điều kiện và tác động

• Pool tank healthy, có dataset riêng để thử nghiệm.
• Thêm disk trống khoảng 20 GiB cho pool backup; xác nhận không phải boot disk, disk của tank hoặc ZVOL zd0.
• Create Pool có thể làm mất dữ liệu disk được chọn; cần xác nhận đúng thiết bị trước thao tác.
• Có dung lượng cho snapshot, replica và restore; tạo lịch trong maintenance window.
• Tên task và dataset dưới đây là inventory lab mẫu, không phải cấu hình production bắt buộc.

Hai pool vẫn cùng host

Pool backup dùng một virtual disk, không có redundancy và chưa tách khỏi host/hypervisor. Đây là kiểm thử local replication, không phải backup off-site hay mô hình 3-2-1 hoàn chỉnh.

RPO, RTO và mô hình 3-2-1

RPO (Recovery Point Objective) là lượng dữ liệu tối đa chấp nhận mất theo thời gian. RTO (Recovery Time Objective) là thời gian tối đa để khôi phục dịch vụ.

Ví dụ	Diễn giải
RPO = 5 phút	Recovery point nên không cũ hơn khoảng 5 phút.
RTO = 30 phút	Dịch vụ phải phục hồi trong tối đa khoảng 30 phút.
Snapshot mỗi 5 phút	Có thể hỗ trợ RPO nhỏ nhưng không tự tạo offsite backup.
Replication mỗi giờ	Nếu source mất ngay trước lần replication kế tiếp, có thể mất gần 1 giờ dữ liệu.

Nguyên tắc 3-2-1 yêu cầu ít nhất 3 bản dữ liệu, gồm dữ liệu đang sử dụng và 2 bản backup; lưu trên 2 loại storage media khác nhau, trong đó ít nhất 1 bản backup ở offsite (địa điểm khác). Một pool mirror và snapshot trong chính pool đó chưa đáp ứng nguyên tắc này. Xem hướng dẫn 3-2-1 của Veeam.

Chính sách backup

• Để backup tự động, cấu hình cả snapshot task và điều kiện kích hoạt replication theo RPO. Task Enabled nhưng không có lịch hoặc chỉ chạy Run Now vẫn là vận hành thủ công.
• Giám sát tuổi recovery point, job error và chênh lệch source/destination.
• Kiểm thử restore và lưu config/secret seed ngoài NAS.
• readonly=on hạn chế ghi nhầm vào replica, không thay thế immutable backup hoặc việc phân tách quyền quản trị.

Cơ chế replication và chuẩn bị đích

Replication và Backup

ZFS replication truyền snapshot từ source sang destination. Lần đầu thường cần gửi đầy đủ snapshot; các lần sau có thể incremental nếu hai bên còn common snapshot.

Snapshot A (common)
   ↓ source thay đổi
Snapshot B
   ↓ zfs send incremental A→B
Destination nhận chỉ phần thay đổi

Common snapshot và incremental chain

Nếu source và destination không còn common snapshot phù hợp, incremental replication có thể thất bại hoặc phải bắt đầu lại từ đầu tùy policy. Vì vậy retention policy ở source và destination phải được thiết kế đồng bộ với RPO và dung lượng.

Read-only replica

Đặt destination readonly giúp giảm rủi ro user hoặc ứng dụng ghi nhầm lên bản backup. Khi disaster recovery, có thể restore sang dataset mới hoặc promote/cutover theo quy trình đã kiểm thử.

Backup freshness

Một task từng SUCCESS không chứng minh backup hiện tại còn mới. Quản trị viên phải kiểm tra tuổi snapshot, last successful run, source latest snapshot và destination latest snapshot.

Phân biệt trạng thái

Task disabled có thể là chủ ý. Task FINISHED nhưng snapshot cuối đã quá cũ vẫn là stale backup. Pool ONLINE chỉ phản ánh trạng thái lớp storage, không xác nhận recovery point đáp ứng RPO.

Chuẩn bị đích backup

Tạo pool backup từ disk mới. Tạo dataset Generic tank/replication-lab6, LZ4, recordsize 128K, atime off, readonly off.

Trên TrueNAS, chỉ đọc:

zpool status tank
zpool status backup
zfs get compression,recordsize,atime,readonly tank/replication-lab6

Chuẩn bị một bộ dữ liệu thử đại diện, gồm file nhỏ và file nhị phân. Lưu manifest SHA-256 ngoài source dataset và giữ thêm bản sao ở nơi độc lập. File thử phải có tên riêng, không ghi đè dữ liệu đang dùng.

Snapshot và tác vụ replication

Snapshot định kỳ

Trong Data Protection → Periodic Snapshot Tasks:

Trường	Cấu hình thử nghiệm
Dataset	tank/replication-lab6
Recursive	False
Schedule	Mỗi 5 phút
Lifetime	1 DAY
Naming schema	lab6-auto-%Y-%m-%d_%H-%M
Enabled	True để chạy theo lịch

Đợi snapshot thực tế xuất hiện và kiểm tra nội dung/checksum. Snapshot tạo trước khi ứng dụng ghi thay đổi không thể chứa dữ liệu mới đó.

Tác vụ replication

Trong Data Protection → Replication Tasks:

Trường	Cấu hình
Direction / Transport	PUSH / LOCAL
Source / Destination	tank/replication-lab6 → backup/replication-lab6
Recursive	False
Snapshot selection	Khớp naming schema của snapshot task
Readonly policy	SET
Retention	SOURCE
Replicate from scratch	Không tự cho phép khi mất incremental base

Lần đầu Run Now phải truyền full snapshot; log có incremental_base=None. Sau khi job hoàn tất, kiểm tra destination, snapshot và checksum theo manifest. readonly=on ở replica là trạng thái mong đợi.

zfs get readonly,compression,recordsize backup/replication-lab6
zfs list -t snapshot -o name,creation,used,refer -r backup/replication-lab6

Kiểm tra incremental và retention

Kiểm tra incremental

1. Thêm hoặc sửa file thử trong source, lưu checksum mới ngoài dataset.
2. Chờ hoặc tạo snapshot đúng schema sau thay đổi.
3. Chạy replication; kiểm tra incremental_base trỏ common snapshot.
4. Đối chiếu nội dung và checksum của các file đã thay đổi ở destination.
5. Chạy lại khi không có snapshot mới có thể nhận No snapshots to send; không coi đó là lỗi nếu recovery point đã đúng.

Snapshot lưu trạng thái dữ liệu tại thời điểm tạo và không tự nhận các thay đổi tiếp theo. Vì vậy, thứ tự kiểm tra phải là: ghi dữ liệu → tạo snapshot → replication → kiểm tra bản đích.

Đổi quy tắc đặt tên

Nếu lần truyền full dùng auto-* nhưng snapshot định kỳ đổi sang lab6-auto-*, bộ lọc chỉ nhận schema mới có thể loại common snapshot cũ và gây lỗi No incremental base.

Khi common snapshot cũ vẫn hợp lệ, cho phép cả hai schema trong giai đoạn chuyển đổi; kiểm tra lần truyền incremental thành công trước khi chỉ giữ schema mới. Không bật from-scratch hoặc xóa destination để vượt lỗi; xem Lỗi storage và dịch vụ.

Thời hạn lưu giữ

Retention SOURCE áp dụng chính sách lưu giữ snapshot của nguồn cho đích backup. Việc dọn snapshot ở nguồn có thể ảnh hưởng lịch sử phục hồi ở đích; cần giữ common snapshot phù hợp để tiếp tục incremental replication.

Retention ảnh hưởng cả recovery point ở backup

Không tái hiện việc xóa snapshot trên dữ liệu thật chỉ để kiểm thử retention. Trước mọi cleanup, xác nhận RPO, dependency và common snapshot còn hợp lệ. SOURCE retention không phải cơ chế giữ lịch sử backup độc lập bất chấp thay đổi ở source.

Kiểm thử phục hồi

Không cần xóa source để kiểm thử restore. Khôi phục replica sang dataset mới, đối chiếu dữ liệu/checksum, quyền và đường dẫn rồi mới cân nhắc chuyển workload. Xem Khôi phục dữ liệu.

Nếu dùng dataset phục hồi làm nguồn mới, kiểm tra common snapshot trước khi tiếp tục replication. Giữ replica chỉ đọc và kiểm tra bản đích sau lần truyền tiếp theo.

Tài liệu liên quan

• TrueNAS — Kiến trúc và nền tảng ZFS

  Topology TrueNAS, ZFS, pool, VDEV, dataset, ZVOL và lựa chọn thiết kế.

• TrueNAS — Triển khai storage và dịch vụ SMB/NFS/iSCSI

  Tạo pool và dataset; cấu hình quyền, dịch vụ SMB, NFS, iSCSI và kiểm tra từ client.

• TrueNAS — Vận hành và tra cứu

  Checklist vận hành cùng lệnh kiểm tra storage, client, backup và integrity.

• TrueNAS — Khôi phục dữ liệu

  Chọn snapshot, clone, rollback hoặc replica restore và kiểm tra trước cutover.

• TrueNAS — Thay disk và resilver

  Xác định disk, replacement, resilver, scrub và xác nhận redundancy.

• TrueNAS — Xử lý sự cố storage và dịch vụ

  Khoanh vùng theo storage, network, protocol, quyền truy cập và backup freshness.