Reference // Tra cứu kỹ thuậtlinux

Linux

DOC PATH reference/linux/operations

📘 Mục đích: Tra cứu nhanh các lệnh và tác vụ vận hành Linux thường gặp. Thay các giá trị dạng <IP>, <SERVICE>, <DOMAIN>, <DISK> và <PATH> trước khi chạy lệnh.

⚠ Các thao tác liên quan đến firewall, partition, LVM và ZFS có thể làm gián đoạn dịch vụ hoặc mất dữ liệu. Xác nhận đúng host, thiết bị và backup cấu hình trước khi thực hiện.

1. Tra cứu nhanh

Tác vụ	Lệnh
Xem bảng định tuyến	`route -n`
Theo dõi băng thông theo kết nối	`iftop`
Xem các service đang chạy	`systemctl list-units --type=service --state=running`
Liệt kê service unit file và trạng thái enable	`systemctl list-unit-files --type=service`
Bắt gói tin và xoay file định kỳ	`tcpdump -w /tmp/trace-%m-%d-%H-%M-%S-%s.pcap -W 150000 -G 180`

Đồng bộ dữ liệu bằng rsync

Mục đích: Copy các file từ nguồn sang server đích, bỏ qua file đã tồn tại ở đích.

rsync -avzh --ignore-existing --progress \
  /var/lib/3cxpbx/Instance1/Data/Recordings/* \
  "root@<IP>:/var/lib/3cxpbx/Instance1/Data/Recordings/"

2. Logs & troubleshooting

Journalctl — tra cứu log hệ thống

Log của một service trong khoảng thời gian:

journalctl -u <SERVICE> --since "<YYYY-MM-DD HH:MM:SS>" --until "<YYYY-MM-DD HH:MM:SS>"

Ví dụ:

journalctl -u asterisk --since "2026-06-02 14:49:30" --until "2026-06-02 14:51:00"

Log kernel trong khoảng thời gian:

journalctl -k --since "<YYYY-MM-DD HH:MM:SS>" --until "<YYYY-MM-DD HH:MM:SS>"

Xem các log gần nhất, kèm phần giải thích nếu có trong journal catalog:

journalctl -xe

Theo dõi log theo thời gian thực:

journalctl -f

Hiển thị log mức err và các mức nghiêm trọng hơn (crit, alert, emerg):

journalctl -p err

Log từ đầu ngày hiện tại:

journalctl --since today

Tham khảo cách lọc priority và đọc journal trong tài liệu journalctl.

3. Network & security

Kiểm tra traffic và IP đang kết nối

Các lệnh kiểm tra

netstat -ant
netstat -anp | grep ":443" | grep ESTABLISHED | awk '{print $5}' | cut -d: -f1 | sort | uniq -c | sort -nr
ss -ant | awk '{print $5}' | cut -d: -f1 | sort | uniq -c | sort -nr | head
netstat -ntu | awk '{print $5}' | cut -d: -f1 | sort | uniq -c | sort -n
watch -n1 'ss -ant'

Theo dõi access log của Nginx:

tail -f /var/log/nginx/access.log

Theo dõi log xác thực:

tail -f /var/log/auth.log

Chặn IP bằng iptables/ipset

⚠ Kiểm tra kỹ IP và rule hiện có trước khi thao tác. Một rule sai có thể khiến bạn mất kết nối quản trị tới server.

Kiểm tra blacklist và rule hiện tại

sudo ipset list blacklist
iptables -L -n
iptables -L INPUT --line-numbers

Thêm rule chặn

Chặn toàn bộ traffic từ một IP:

iptables -A INPUT -s <IP> -j DROP

Ví dụ:

iptables -A INPUT -s 45.67.10.20 -j DROP

Chỉ chặn truy cập TCP tới port 22:

iptables -A INPUT -s <IP> -p tcp --dport 22 -j DROP

Xóa rule

Xem số thứ tự rule trước, sau đó xóa theo line number:

iptables -L INPUT --line-numbers
iptables -D INPUT <LINE_NUMBER>

Ví dụ:

iptables -D INPUT 1

File cấu hình thường gặp trên hệ RHEL/CentOS: /etc/sysconfig/iptables.

Fail2ban

💡 Không sửa trực tiếp /etc/fail2ban/jail.conf. Hãy tạo và chỉnh sửa /etc/fail2ban/jail.local.

Tạo file cấu hình local:

cp /etc/fail2ban/jail.conf /etc/fail2ban/jail.local

Cấu hình jail cho SSH:

[sshd]
enabled = true
port = 22
logpath = %(sshd_log)s
maxretry = 5
findtime = 10m
bantime = 1h

Kiểm tra trạng thái:

fail2ban-client status
fail2ban-client status sshd

Gỡ chặn một IP:

fail2ban-client set sshd unbanip <IP>

4. Disk & storage

Mở rộng disk có LVM

⚠ Xác nhận đúng disk, partition, volume group, logical volume và filesystem trước khi chạy. Chuẩn bị snapshot hoặc backup phù hợp. Điều kiện áp dụng các lệnh dưới đây: disk đã được tăng dung lượng và filesystem cần mở rộng là XFS.

Rescan disk:

echo 1 > /sys/class/block/sda/device/rescan

Kiểm tra cấu trúc LVM:
Terminal window
```
pvdisplay
vgdisplay
lvdisplay
```

Phương án dùng growpart:

growpart /dev/sda 2
pvresize /dev/sda2
lvextend -l +100%FREE /dev/mapper/SangomaVG-root
xfs_growfs /

Phương án dùng parted:

parted /dev/sda resizepart 2 100%
partprobe /dev/sda
pvresize /dev/sda2
lvextend -l +100%FREE /dev/SangomaVG/root
xfs_growfs /

Mở rộng disk không có LVM

Rescan disk để nhận dung lượng mới:
Terminal window
```
echo 1 > /sys/class/block/sda/device/rescan
```

Phương án dùng parted:

parted -s /dev/sda resizepart 2 100%
partprobe /dev/sda
xfs_growfs /
df -h

Phương án dùng growpart:

growpart /dev/sda 2
partprobe /dev/sda
xfs_growfs /
df -h /

Filesystem	Lệnh mở rộng
XFS	`xfs_growfs <MOUNT_POINT>`
ext4	`resize2fs <DEVICE>`

Thay disk lỗi trong zpool

Xác định disk lỗi và disk thay thế.
Xác nhận đường dẫn disk trong /dev/disk/by-id/.

Thực hiện thay thế:

zpool replace pool-hdd-0 \
  scsi-35000c500a73db34f \
  /dev/disk/by-id/scsi-35000c500a6c83b3f

Theo dõi trạng thái pool/resilver:
Terminal window
```
zpool status
```

5. SSL/TLS

Tạo private key và CSR

openssl req -new -newkey rsa:2048 -nodes \
  -keyout cert.key \
  -out cert.csr \
  -subj "/CN=<DOMAIN>"

Tạo certificate self-signed

openssl x509 -req -days 3650 \
  -in cert.csr \
  -signkey cert.key \
  -out cert.crt

Kiểm tra key, CSR và certificate

openssl rsa -in cert.key -check
openssl req -text -noout -verify -in cert.csr
openssl x509 -in cert.crt -text -noout

So sánh modulus của key và CSR:

openssl rsa -in cert.key -noout -modulus | openssl md5
openssl req -in cert.csr -noout -modulus | openssl md5

Hai kết quả MD5 phải giống nhau.

Cấp TLS certificate bằng Certbot với Nginx

Cài đặt Certbot:

sudo apt install certbot python3-certbot-nginx -y

Yêu cầu cấp certificate:
Terminal window
```
sudo certbot --nginx -d <DOMAIN>
```

6. Process & application

Systemd

systemctl list-units --type=service --state=running
systemctl list-unit-files --type=service

PM2

Nhóm	Lệnh	Chức năng
Khởi chạy	`pm2 start <APP>`	Khởi động ứng dụng hoặc script
Kiểm tra	`pm2 list`	Liệt kê các process đang được PM2 quản lý
Kiểm tra	`pm2 show <NAME>`	Xem PID, CPU, RAM, log và số lần restart
Theo dõi	`pm2 logs <NAME>`	Theo dõi log của process theo thời gian thực
Theo dõi	`pm2 monit`	Theo dõi CPU, RAM và log trên console
Điều khiển	`pm2 restart <NAME>`	Khởi động lại process
Điều khiển	`pm2 reload <NAME>`	Reload process với gián đoạn tối thiểu nếu ứng dụng hỗ trợ
Điều khiển	`pm2 stop <NAME>`	Dừng process nhưng giữ cấu hình trong PM2
Điều khiển	`pm2 delete <NAME>`	Xóa process khỏi danh sách quản lý
Khôi phục	`pm2 save`	Lưu trạng thái hiện tại để khôi phục sau khi reboot

7. Docker & container registry

Sao chép file từ container

docker cp <CONTAINER_ID>:/etc/asterisk/extensions.conf /home

Kiểm tra image tag trên registry

🔐 Không ghi trực tiếp thông tin xác thực vào tài liệu hoặc shell history. Lấy giá trị từ secret manager hoặc biến môi trường được bảo vệ. HTTP Basic dùng Base64 để encode user:password, không mã hóa dữ liệu. Ví dụ HTTP bên dưới chỉ dành cho lab cô lập với credential thử nghiệm; dùng HTTPS khi truyền credential thực.

Tham khảo cơ chế HTTP Basic và yêu cầu bảo vệ credential trong RFC 7617.

curl -s \
  -H "Authorization: Basic ${REGISTRY_AUTH}" \
  "http://<REGISTRY_HOST>:5000/v2/<IMAGE>/tags/list" \
  | jq '.tags[]' \
  | grep master

Các biến cần thay:

Biến	Ý nghĩa
`REGISTRY_AUTH`	Chuỗi `user:password` được encode bằng Base64 và cấp qua kênh an toàn
`<REGISTRY_HOST>`	IP hoặc hostname của registry
`<IMAGE>`	Đường dẫn image, ví dụ `api/api-demo-app`

8. Netcat (nc) — kiểm tra TCP/UDP

Các thao tác thường dùng

Command	Mục đích	Tác động phía server	Rủi ro
`nc -zv <IP> <PORT>`	Kiểm tra TCP port	Tạo kết nối TCP ngắn rồi đóng	Thấp
`nc -zv -w 3 <IP> <PORT>`	Kiểm tra TCP với timeout	Giới hạn thời gian chờ ở 3 giây	Thấp
`nc -v <IP> <PORT>`	Kết nối trực tiếp, hiển thị chi tiết	Giữ kết nối mở, có thể gửi/nhận dữ liệu	Thấp → Trung bình
`nc -zv <IP> 22 80 443`	Kiểm tra nhiều port	Tạo nhiều kết nối TCP ngắn	Thấp
`nc -zv <IP> 1-1000`	Scan dải port	Tạo hàng loạt kết nối TCP	Trung bình
`nc -lv <PORT>`	Mở TCP listener	Mở một port trên host chạy lệnh	Trung bình

💡 Lưu ý: Thêm option u nếu muốn kiểm tra ở giao thức UDP. Ví dụ: nc -zvu <IP> <PORT>.

9. curl — kiểm tra HTTP/HTTPS

Lệnh	Dùng để
`curl -I <URL>`	Gửi HEAD request để xem HTTP response header và status
`curl -v <URL>`	Xem chi tiết DNS, TCP, request/response
`curl -vk <HTTPS_URL>`	Chẩn đoán HTTPS, bỏ kiểm tra TLS certificate
`curl -vL <URL>`	Theo dõi redirect
`curl -vk --resolve <DOMAIN>:443:<IP> https://<DOMAIN>`	Kiểm tra domain tại IP chỉ định, bỏ kiểm tra TLS certificate